تبلیغات
Horticulture Crops - نیشکر وامراض مهم آن(حصه اول)

نیشکر وامراض مهم آن(حصه اول)

پست كننده :Mohammad Khalid
تاریخ:سه شنبه 2 اسفند 1390-09:51 ق.ظ

نیشکر وامراض مهم آن

 

مقدمه:

تولید شکر دردنیا بر مبنای اطلاعات سازمان خوراکه جهانی(FAO) درسال 2003 میلادی برابر به 145 میلیون تن میباشد. در حالیکه مقدار مصرف شکر در این سال برابر با 138.1 میلیون تن بوده است . ازین نظر برای چندین سال پیاپی تولید شکر در دنیا بیش از مصرف آن بوده ودر نتیجه موجب افزایش مقدار  ذخیره شکر شده است . دراین میان نکته قابل توجه این که مصرف شکر دردنیا طی 30 سال اخیر همواره افزایش پیداکرده ، چنانچه مصرف سرانه شکر از حدود 17 کیلوگرام درسال 1963 به حدود 30 کیلوگرام درسال 1999 رسیده است. از کل مقدار شکر تولیدی دنیا حدود %65 آن از نشکر و %35 دیگر از لبلبوی قندی بدست می آید .زراعت نیشکر در 104 ولبلبو در 48 کشور دنیا صورت میگیرد.

مهمترین کشور های تولید کننده شکر برازیل ، کیوبا وهندوستان است. گذشته ازینها در چین ، استرالیا ، امریکا ی شمالی وافریقای جنوبی نیزدرسطح قابل توجهی کشت میشود . دربسیاری از کشورهای جهان ، تولید قند یکی از جنبه های ضروری اقتصاد زراعتی آنها میباشد وتنها عوامل اقلیمی است که تعین کننده انتخاب یکی از دو نباتات عمده تولید کننده قند ، یعنی نیشکر ولبلبوی قندی میباشد. (5)

نیشکر که امروزه حدود %65 کل شکر دردنیا را تولید میکند ، منحصراً در مناطق حاره وشبه حاره کشت میشود . قسمت اعظم تولید آن درمناطق حاره مرطوب است ولی درشرایط آبی درنواحی خشک نیز کشت میشود . که در آن سلامت بذر تعین کنند ه سلامت محصول است . درین محصول کنترول کیمیاوی نقش اندکی دارد. تقریباً تمام امراض قارچی ، باکتر یایی و ویروسی این محصول بوسیله نی هایکه به عنوان بذر استفاده میشود انتقال می یابند.(8)

در فرجام این مقدمه قابل تذکر میدانم مطالب علمی راکه زیر عنوان نیشکر وامراض آن جمع آوری ودرج این سمینار نموده ام ، امید وارم مورد قبول اساتید گرامی پوهنحی زراعت وبخصوص استاد راهنمایم " پوهنمل محمد عارف شمسی " که درزمینه بند ه را همکا راست گردد.

                                             
         
تاریخچه :

نیشکر یکی ازقدیمی ترین نباتات زراعتی است وبرای اولین بار درجزایر اقیانوس آرام اهلی شده واز آنجا به هندوستان وچین برده شده است ودرین کشورها برای اولین بار شکر از نیشکر استخراج گردیده است. مورخین که همراه اسکند ر  بزرگ در فتح هندوستان (حدود 300 سال قبل ازمیلاد)بودند، چنین نوشته اند که : درهندوستان نبات میروید که میتون از آن بدون استفاده از زنبور ، عسل تولید نمود. این نبات از راه های تجارتی ، از هندوستان به افریقای شمالی ، منطقه مدیترانه وهسپانیا برده شد . کرستفکولمب نیشکر را به امریکای جنوبی برد واز قرن شانزدهم  به بعد ، این منطقه به صورت هسته جهانی تولید شکر درامد.(6)

تا اوایل قرن نوزدهم میلادی ، نیشکر عملاً تنها نبات بود که در مقیاس تجارتی برای تهیه شکر کشت میشد  وحدود 200 سال پیش یکی از کیمیا دانها ی آلمانی بنام مار گراف دریافت که میتوان از دوورایتی لبلبوی علوفه ای نیز شکراستخراج نمو د واین شکر ازنظر کیمیاوی شبه شکر نیشکر است . نیاز به شکر در زمان جنگ باعث گردید که ناپیلیون برای جایگزین کردن لبلبوی قندی بانیشکر که در مستعمرات انگلستان تولید میگردید ، جهت تولید شکر دست به اقدامات بزند ، واین موضوع باعث توسعه صنایع قند سازی از لبلبوی قند در اروپا گردید واز آنجا به تمام قسمت های معتدله شمالی گسترش یافت .

سابقه تاریخی کشت نیشکردرهند به 1000 سال قبل از میلاد مسیح میرسد . نیشکر ازهند به سایرنقاط دنیا راه یافت وتا اوایل قرن(18)تنها محصولی بودکه درسطح تجارتی برای تولید شکرکشت میشد .(3)

 

معرفی نیشکر:

نیشکر نبات مناطق حاره وشبه حاره است وبرای ادامه حیات خود به درجه حرارت های بالاتر از 200c درجه سانتی گراد نیاز دارد.

این نبات چند ساله است وبرای تولید محصول به 24-8 ماه احتیاج دارد. نیشکر بسیار حساس به نور است ونور زیاد باعث تولید پنجه های فراوان میگردد واین امر ممکن است به نوبه خود به علت عدم برخورد نور کافی ، باعث تلف شدن تعداد ازپنجه ها گردد. نباتات که درنور کامل رشد کرده باشند دارای ساقه های کوتاتر وضخیم تر وبرگها سبز تر وپهن تر هستند وفیصدی ماده خشک آنها بیشتر است.

نیشکر دامنه وسیع از رطوبت خاک را تحمل میکند وبرخی از ورایتی های آن به خشکی بسیار مقاوم هستند . البته درمناطق خشک ونیمه خشک این گیا ه منحصراً در شرایط آبی کشت میشود . نیشکر د رانواع خاکها رشد میکند واغلب درخاکهایکه دارا ی بافت درشت هستند کشت میشود . در رابطه باPHخاک هیچ گونه توقع خاص ندارد وبه شوری خاک نیز مقاوم است.

 

اهمیت اقتصادی ورایج ساختن نیشکر

نیشکر به شکل وحشی درتمام مناطق حاره ونیمه حاره میروید اما نبات مهم مناطق گرم آسیا به شمار میرود.

نیشکر در امریکا ، لوی زانیا ، هاوایی وفلوریدا درساحات وسیع کشت میشود وهم چنان در کیوبا به منظور تولید شکر کشت میگردد کشورهایکه نیشکر درآن به پیمانه وسیع رایج است عبارت اند از کیوبا ، هند ، برازیل ، ایالات متحده امریکا ، فلپین  ، استرالیا ، افریقای جنوبی وجمهوریت دومنکا .

از نیشکر هرسال علاوه برشکر مقدارگُر نیز بدست می آید . از علم تغذیه استنباط میشود که قند ها بخش مهم غذایی انسانها را تشکیل میدهد که کمبود آن باعث اختلالات فکری وحسی در انسان وحیوان میگردد.

درکشورهای روبه انکشاف این مشکل در پهلوی مشکلات دیگر وجود دارد . در کشورما به منظور تولید شکر صرف لبلبو کشت میشود درحالیکه کشت نیشکر به شکل عنعنوی آن در مناطق شرقی رایج است، واز آن به منظور تولید گُروشکل تازه استفاده میشود .

ونیشکر نبات است که مواد قندی آن به مصرف کم وجنسیت خوب حاصل میگردد . کشت نیشکر از زمانها ی بسیار قدیم در افغانستان رواج دارد که به کوشش غازی امان الله خان در جلال آبا دیک فابریکه تولید شکر ایجاد گردیده بود که بعداً به رکود مواجه شد .

نیشکر اکثراً بخاطر بدست آوردن شربت میلاس وشکر کشت میگرددکه از میلاس در تغذیه حیوانات وصنعت استحصال الکول استفاده میگردد واز محصولات فرعی آن به ساختن کاغذ تخته های تعمیراتی حاصلخیزی خاک ویا مواد سوخت استفاده میشود .

قابل تذکر است که بطور کلی این شرایط آب وهوای هر منطقه است که تعین میکند ، شکر را از لبلبو تهیه نمایند ویا از نیشکر . تولید نیشکر اساساً در نواحی حاره ای ونیمه حاره ای انجام میشود وقسمت اعظم تولید آن در نواحی حاره مرطوب است . گر چه بعضاً درمناطق خشک نیز تحت شرایط آبی تولید میگردد .(3)

 

خواص بوتانیکی نیشکر :

نیشکر که نام علمی آن Saccharum Officinarum یک نبات مهم قدیمی قندی وچندین ساله بوده مربوط به فامیل Gramineae میباشد که بصورت چند ساله برای برداشت ساقه های حاوی قند تولید میشود . یا اینکه نیشکر از نظر تبدیل انرژی نوری وگاز به قند از کلیه محصولات زراعتی دیگر قوی تر است . اما طول دوره رشد لازم برای یک بار جمع آوری آن طولانی بوده از 24-8 ما ه درحال تغیر است . نیشکر چندین ساقه تولید میکند وارتفاع ساقه آن 6-2 متر وبه قطر 6-2 سانتی متر میرسد . درهر ساقه 15-10 بند ویانوده وجود دارد که فاصله بین هرنوده 25-5 سانتی متر است وپائین ترین نوده ها فاصله کمی ازهم دارند . فاصله میان گره ها به تدریج افزایش یافته تا در اواسط ساقه به یک حد لازمه میرسد .

گره یعنی بند ویا نوده های نزدیک به خاک (زیر وروی خاک )دارا ی تعداد زیاد جوانه ساقه است . بنابر این امکان تولید پنجه های زیاد (50 – 5 )عدد در هر بسته (بوته ) موجود میباشد . ساقه نیشکر دارای مغز است که قند درآن ذخیره میگردد. ذخیره شکر درقسمتهای مرکزی وپائین ساقه بیشتر میباشد.

برای تکثیر نیشکر از بذر استفاده نمیشود . بلکه قلمه های از ساقه را برای این منظور بکـــــــار میبرند . از جوانه های ریشه ئی موجود روی قلمه ریشه های بوجود

می آید که ریشه های قلمه ئی گــــــــــفته میشود . این ریشه ها نازک بوده وانشعاب زیادی می یابد. از بند های زیر خاک ساقه وپنجه های مربوط به آن نیز سیستم از ریشه بوجود می آید که طور دوامدار توسعه می یابد وتجدید میگردد.

ازهر بند ساقه نیشکر یک برگ بوجود می آید . برگ نیشکر طویل وباریک است ، طول یک برگ کامل به یک متر وحتی بیشتر میرسد . برگهای پائین آهسته آهسته در اثر نرسیدن نور وپیری یکی پس از دیگر میمیرند .

نیشکر پس از حد اقل 12تا 24 ماه رشد وبا قرار گرفتن درروزهای بسیار کوتا تولید گل مینماید . رشد ساقه که به گل میرود متوقف میگردد ومقدار قند آن شدیداً نقصان می یابد . درین حال رشد ساقه های جانبی تحریک میشود. ولی این ساقه ها نیز  فیبر زیاد وقند کم دارد بطور کلی عملکرد قند محصول یا گل دهی نقصان می یابد . استفاده به موقع از علف کش پاراکوات (گراماکسون) از توسعه گلها جلوگیری میکند دواپاشی باید درزمان گلدهی انجام یابد، این دوا پاشی علفها وبرگهای جوان را خشک میسازد وشرایط لازم را برای رشد بهتر ساقه مساعد میسازد .

به شکل (1)توجه کنید که شیمای عمومی نیشکر ، ساقه وریشه ها وشکل پنجه زنی را در نیشکر نشان میدهد.








Admin Logo
themebox Logo